رجیستری گوشی مسافری و شرکتی، فرق، مراحل و استعلام

هر گوشی که در ایران با سیم‌کارت ایرانی کار می‌کند، باید شناسهٔ IMEI آن در سامانهٔ همتا ثبت شده باشد. به این ثبت «رجیستری» می‌گویند. گوشی‌ای که رجیستر نشده، مدتی کوتاه با سیم‌کارت ایرانی کار می‌کند و بعد شبکه آن را نمی‌شناسد: نه تماس، نه پیامک، نه اینترنت همراه.

رجیستری دو راه اصلی دارد: شرکتی و مسافری. سؤال‌هایی که بیشتر از همه از ما پرسیده‌اند هم دربارهٔ همین دو است: «رجیستری مسافری چیست؟»، «با پاسپورت چطور رجیستر کنم؟»، «اگر گوشی بدون ریجستر بخرم بعداً چه کنم؟» و «از کجا بفهمم گوشی رجیستر شده؟». در این راهنما به همه جواب می‌دهیم.

رجیستری شرکتی و مسافری چه فرقی دارند؟

موضوع	رجیستری شرکتی	رجیستری مسافری
چه کسی انجام می‌دهد	شرکت واردکننده	خود مسافر
عوارض گمرکی	واردکننده پرداخت کرده و در قیمت گوشی هست	مسافر خودش می‌پردازد
محدودیت	ندارد	سالی یک گوشی برای هر مسافر
آماده بودن گوشی	از روز اول با هر سیم‌کارت ایرانی	بعد از اظهار، پرداخت و فعال‌سازی
در آگهی‌ها	«ریجستر شده» یا «ریجستر شدهٔ شرکتی»	«بدون ریجستر» و بعد رجیستری توسط خریدار

گوشی ریجستر شدهٔ شرکتی گران‌تر است، چون عوارض در قیمتش هست. گوشی بدون ریجستر ارزان‌تر است، چون هنوز کسی این عوارض را نپرداخته است. پس اختلاف قیمت این دو در اصل همان هزینهٔ رجیستری است، نه تفاوت کیفیت.

رجیستری مسافری چیست و چطور انجام می‌شود؟

رجیستری مسافری برای کسی است که از سفر خارجی یک گوشی همراه خودش به ایران می‌آورد. هر مسافر سالی فقط یک گوشی را می‌تواند به‌عنوان گوشی مسافری وارد و رجیستر کند. این سهمیه به پاسپورت و کد ملی همان مسافر بسته است. قدم‌ها به‌طور خلاصه این‌هاست:

1. اظهار گوشی: مسافر هنگام ورود، گوشی را در گمرک فرودگاه یا مرز اظهار می‌کند یا اطلاعات آن را در سامانهٔ اظهار گوشی مسافری گمرک ثبت می‌کند.
2. محاسبه و پرداخت عوارض: سامانه عوارض گمرکی را بر اساس ارزش گوشی محاسبه می‌کند. پرداخت باید تا حدود یک ماه بعد از ورود انجام شود.
3. فعال‌سازی در همتا: بعد از پرداخت، گوشی در سامانهٔ همتا به نام مسافر ثبت و فعال می‌شود.

هزینهٔ رجیستری مسافری چقدر است؟

عوارض رجیستری مسافری درصدی از ارزش گوشی است و از چند جزء تشکیل می‌شود: حقوق گمرکی، مالیات بر ارزش افزوده و چند عوارض دیگر. هرچه گوشی گران‌تر باشد، عوارض بیشتر است. نرخ‌ها و ارزش مبنای هر مدل را گمرک تعیین می‌کند و در سال‌های اخیر چند بار تغییر کرده است.

به همین دلیل در این راهنما عدد نمی‌نویسیم. عددی که امروز درست است، چند ماه دیگر کهنه می‌شود. رقم دقیق برای هر گوشی را سامانهٔ اظهار گمرک پیش از پرداخت نشان می‌دهد. اگر می‌خواهید گوشی بدون ریجستر بخرید و بعد رجیستر کنید، پیش از خرید این رقم را بپرسید و با اختلاف قیمت نسخهٔ ریجسترشده مقایسه کنید.

گوشی بدون ریجستر بخرم یا ریجستر شده؟

هر دو انتخاب منطقی‌اند، برای دو نوع خریدار متفاوت.

ریجستر شده بخرید اگر می‌خواهید گوشی از روز اول با سیم‌کارت ایرانی کار کند و درگیر هیچ کار اداری نشوید. برای بیشتر خریداران همین گزینه ساده‌تر است.

بدون ریجستر بخرید اگر خودتان مسافرید و سهمیهٔ سالانه‌تان را دارید، گوشی را برای استفاده با سیم‌کارت خارجی یا فقط با وای‌فای می‌خواهید، یا می‌خواهید هزینهٔ رجیستری را جدا و بعداً بپردازید. نسخهٔ بدون ریجستر همان گوشی است با قیمت کمتر.

آیفون ۱۷ پرو مکس هم در هر دو وضعیت فروخته می‌شود. این‌که پرو مکس با پرو چه فرقی دارد را در فرق آیفون ۱۷ پرو و پرومکس نوشته‌ایم.

چطور بفهمیم گوشی رجیستر شده است؟

1. IMEI را پیدا کنید. کد *#06# را در صفحهٔ شماره‌گیر بزنید. شناسهٔ پانزده‌رقمی IMEI نمایش داده می‌شود. این شناسه باید با برچسب جعبه یکی باشد.
2. با پیامک استعلام بگیرید. IMEI را به سامانهٔ پیامکی 7777 بفرستید. جواب می‌گوید گوشی در همتا ثبت شده است یا نه.
3. یا با کد دستوری: کد *7777# را بزنید، گزینهٔ استعلام را انتخاب و IMEI را وارد کنید.

اگر گوشی دو سیم‌کارت دارد، دو IMEI دارد. هر دو باید ثبت شده باشند. این استعلام را پیش از خرید هر گوشی، به‌خصوص گوشی کارکرده، انجام دهید.

اکتیو، نات اکتیو و رجیستری را قاطی نکنید

در نام آیفون‌ها سه وضعیت کنار هم می‌آیند که هر کدام چیز دیگری می‌گویند. «نات اکتیو» یعنی گوشی هرگز نزد اپل فعال نشده است. «ریجستر شده» یعنی IMEI در همتا ثبت شده است. کد منطقه مثل ZAA یا CH هم می‌گوید گوشی برای کدام بازار ساخته شده است. فرق اکتیو و نات اکتیو را در آیفون اکتیو یا نات اکتیو و فرق کدهای منطقه را در آیفون ZAA یا CH توضیح داده‌ایم.

رجیستری برای سامسونگ و شیائومی هم لازم است؟

بله. قاعدهٔ رجیستری برای همهٔ گوشی‌ها، تبلت‌های سیم‌کارت‌خور و حتی ساعت‌های هوشمند سیم‌کارت‌خور یکی است. در عمل اما گوشی‌های سامسونگ و شیائومی بازار ایران بیشتر با واردات شرکتی و ریجستر شده عرضه می‌شوند و بحث «بدون ریجستر» بیشتر دربارهٔ آیفون و پرچم‌دارهای گران است. تبلت و ساعتی که سیم‌کارت نمی‌گیرد، رجیستری لازم ندارد.

گوشی از سفر کربلا، ترکیه یا دبی بیاورم؟

خیلی از مسافران، به‌خصوص در سفرهای زیارتی و سفر اربعین، می‌پرسند خرید گوشی از عراق، ترکیه یا امارات و رجیستر کردنش در ایران به صرفه است یا نه. قاعدهٔ رجیستری برای همه یکی است: گوشی را خود مسافر همراه می‌آورد، سالی یک گوشی، و عوارض بر اساس ارزش گوشی پرداخت می‌شود. مقصد سفر فرقی در این قاعده ایجاد نمی‌کند.

برای این‌که بدانید به صرفه است یا نه، سه عدد را کنار هم بگذارید: قیمت گوشی در کشور مقصد، عوارض رجیستری همان مدل، و قیمت نسخهٔ ریجسترشدهٔ همان گوشی در ایران. اغلب وقتی عوارض اضافه شود، اختلاف آن‌قدرها زیاد نیست. یک هزینهٔ پنهان را هم فراموش نکنید: گارانتی. گوشی‌ای که از خارج می‌خرید، گارانتی شرکت‌های داخلی را ندارد و اگر خراب شود هزینهٔ تعمیر با خودتان است. واحد تعمیرات تداکس هر گوشی را، از هر جا که خریده باشید، برای تعمیر می‌پذیرد، ولی این با گارانتی فرق دارد و هزینه‌اش با شماست.

اگر گوشی بدون ریجستر مسدود شد چه کنم؟

گوشی مسدودشده خراب نشده است. همهٔ کارهایش با وای‌فای انجام می‌شود و فقط سیم‌کارت ایرانی را نمی‌شناسد. اگر هنوز در مهلت اظهار و پرداخت عوارض هستید، با انجام رجیستری مسافری گوشی دوباره با سیم‌کارت کار می‌کند. اگر مهلت گذشته یا گوشی را خودتان وارد نکرده‌اید، پیش از هر کاری از فروشنده بپرسید چه راه قانونی برای رجیستر آن وجود دارد و از وعده‌هایی که «رجیستر قطعی با پاسپورت دیگران» می‌دهند فاصله بگیرید.

یک نکتهٔ دیگر برای کسی که گوشی کارکرده می‌خرد: اگر گوشی پیش از این به نام شخص دیگری رجیستر شده باشد، معمولاً با سیم‌کارت شما هم کار می‌کند، چون رجیستری به شناسهٔ خود دستگاه بسته است. ولی بهتر است فاکتور یا قولنامهٔ خرید را نگه دارید. اگر گوشی کارکرده می‌خرید، نکته‌های خرید گوشی دست دوم در ارومیه را هم بخوانید.

چند اشتباه رایج

خرید گوشی بدون ریجستر به خیال رجیستر ارزان. پیش از خرید، عوارض واقعی را بپرسید. گاهی اختلاف قیمت نسخهٔ ریجسترشده از هزینه و دردسر رجیستری مسافری کمتر است.

اعتماد به جملهٔ «رجیستر شده» بدون استعلام. استعلام پیامکی چند ثانیه وقت می‌گیرد. همیشه انجامش دهید.

فراموش کردن IMEI دوم. در گوشی‌های دوسیم‌کارته، هر دو شناسه باید ثبت شده باشند.

همهٔ آیفون‌ها با وضعیت رجیستری نوشته‌شده روی نام هر کدام در دستهٔ گوشی موبایل اپل هستند. خرید قسطی هم برای هر دو نسخه ممکن است. شرایطش را در خرید اقساطی آیفون ببینید.